Khu dân cư cao cấp và trường đua ngựa lớn nhất Việt Nam: 10 năm dang dở

21:56 06/12/2018

Dự án Khu dân cư cao cấp và trường đua ngựa lớn nhất Việt Nam có diện tích 493ha tại Long An vẫn đang “nằm chờ” dù được triển khai 10 năm. Lý do là bên nước ngoài đã rót tiền, nhưng sau đó nhiều vấn đề phát sinh khiến hai bên mâu thuẫn.

Sau hàng chục năm triển khai, Dự án vẫn ngổn ngang.

Dù nhiều lần cơ quan nhà nước tiến hành hòa giải, tiếp xúc nhưng hai bên trong Liên doanh là Công ty Cổ phần Địa ốc Hồng Phát (Hồng Phát, số 642, QL1, phường 4, TP Tân An, tỉnh Long An) và China Policy Limited (CPL) vẫn không thống nhất quan điểm.  

Công ty 10 tỷ VNĐ được đổ vốn 15,6 triệu USD

Theo hồ sơ, Hồng Phát được UBND tỉnh Long An cho phép triển khai Dự án từ năm 2003. Dự án bị chậm trễ do thiếu vốn nhưng vẫn được gia hạn. Thời điểm thành lập, Hồng Phát có vốn điều lệ 10 tỷ đồng, trong khi Dự án ước tính tốn cả trăm triệu USD.

Năm 2007, Hồng Phát tìm được đối tác hợp tác là CPL. Ngày 1/6/2007, hai bên ký kết Thỏa thuận khung. Theo đó, Dự án chia làm hai giai đoạn. Giai đoạn một: 273 ha tại xã Đức Lập Thượng sẽ triển khai Khu dân cư cao cấp.

Giai đoạn hai: 220ha tại xã Tân Mỹ và Đức Lập Thượng sẽ phát triển thành trường đua ngựa đạt tiêu chuẩn quốc tế, một câu lạc bộ đua ngựa, một số nhà ở, khu tái định cư. Tổng số vốn triển khai dự án là 140 triệu USD.

CPL ứng trước cho Hồng Phát hơn 15,6 triệu USD chi trả chi phí đền bù, giải phóng mặt bằng và xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) cho Dự án của Giai đoạn 1 và một phần Giai đoạn 2. Sau khi được cấp sổ đỏ, hai bên tiến tới thành lập Liên doanh với vốn điều lệ 21,4 triệu USD. Trong đó Hồng Phát góp 30% vốn bằng giá trị quyền sử dụng đất, CPL góp 70% bằng tiền mặt.

Theo thỏa thuận, CPL đã chuyển khoản cho Trung tâm Dịch vụ Tư vấn nhà đất Long An 13 triệu USD chi trả tiền đền bù, giải phóng mặt bằng; 2 triệu USD cho Hồng Phát tạm giữ; và hơn 600 ngàn USD chi phí thanh toán thêm cho các nhà thầu khác để có được quyền sử dụng đất Giai đoạn 1. Số tiền ứng trước hơn 15,6 triệu USD giúp Hồng Phát tránh được việc Dự án bị thu hồi trong năm 2007.

Đến năm 2009, Hồng Phát được Long An cấp sổ đỏ nhưng vẫn không thành lập Liên doanh với CPL. Nguyên nhân là do CPL từ chối ứng thêm chi phí mà Hồng Phát cho rằng phát sinh trong quá trình đền bù, giải phóng mặt bằng… do chính sách đất đai điều chỉnh liên tục.

Những chi phí này không có trong Thỏa thuận khung và CPL yêu cầu Hồng Phát phải cung cấp được chứng từ hợp lệ. Theo CPL, nếu chi phí phát sinh hợp lệ thì sau khi thành lập Liên doanh, Liên doanh sẽ chi trả.  

Tự ý thế chấp đất Dự án  

Sau nhiều lần thương thảo không thành, CPL khởi kiện Hồng Phát tại Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC). Ngày 25/4/2013, VIAC đưa ra phán quyết: “Hồng Phát phải tiếp tục Thỏa thuận khung để tuân thủ Điều 6.1 và các điều khoản khác, bao gồm thực hiện thủ tục xin phép cần thiết và có được giấy chứng nhận đầu tư cho Liên doanh của Dự án như đã thỏa thuận; Hồng Phát phải đóng góp quyền sử dụng đất của diện tích đất Giai đoạn 1 đứng tên của Hồng Phát vào Liên doanh”.

Hồng Phát kháng cáo đến TAND TP HCM. Ngày 25/9/2013, tòa bác kháng cáo của Hồng Phát, tuyên bố phán quyết của VIAC có hiệu lực.

Hồng Phát sau đó một mặt khẳng định tuân thủ đầy đủ phán quyết nhưng hai bên vẫn không thể tiến tới thành lập Liên doanh.

Tìm hiểu được biết, sau khi được cấp sổ đỏ vào năm 2009, Hồng Phát tách ra thành 13 sổ. Từ năm 2011, Hồng Phát thế chấp, bảo lãnh thế chấp 13 sổ vay hàng trăm tỷ đồng. 

Năm 2017, Hồng Phát ký hợp đồng bảo lãnh thế chấp 13 sổ đỏ cho Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn (SCB) chi nhánh Phạm Ngọc Thạch và chi nhánh Sài Gòn để đảm bảo các khoản vay của 16 công ty không liên quan đến Dự án, hoặc của Hồng Phát, với số tiền vay 2.067 tỷ VNĐ.

Phát hiện sự việc, CPL có đơn đề nghị ngăn chặn và gửi thư cảnh báo đến SCB. Ngày 19/8/2017, chấp hành viên Cục Thi hành án dân sự tỉnh Long An ban hành văn bản gửi Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất Long An yêu cầu không cho đăng ký, chuyển quyền sở hữu, sử dụng, thay đổi hiện trạng (không cho thế chấp, bảo lãnh) với 13 sổ đỏ, nhằm thực hiện phán quyết.

Do đó, việc bảo lãnh thế chấp cho SCB bị tạm ngưng. Đại diện CPL cho rằng phải nhìn nhận nếu không có số tiền ứng trước hơn 15,6 triệu USD của CPL thì Hồng Phát không có đủ tài chính để thực hiện và sẽ bị thu hồi Dự án. Tuy nhiên, sau đó, Hồng Phát lại tiếp tục đòi hỏi những chi phí phát sinh trong 10 năm như là điều kiện tiên quyết để tiến tới ký kết Liên doanh. 

Phía CPL khẳng định chi phí Hồng Phát yêu cầu sẽ được chi trả sau khi thành lập Liên doanh nhưng phải được kiểm toán, có chứng từ hợp lý. Đại diện CPL nói: “Hồng Phát tự ý đưa ra các điều kiện tiên quyết cho việc thành lập Liên doanh, trong đó buộc CPL phải hoàn trả đầy đủ các chi phí phát triển Dự án mà Hồng Phát đã bỏ ra.

Điều kiện mà Hồng Phát đưa ra nằm ngoài Thỏa thuận khung, Phán quyết và ngay cả quy định hiện hành của pháp luật về kinh doanh bất động sản... Đây chỉ là cái cớ để né tránh tiến tới Liên doanh và cố tình không thực hiện phán quyết”.

Đại diện CPL cho biết sau đó đã nhân nhượng sẽ hoàn trả chi phí phát triển Dự án cho Hồng Phát, hoặc điều chỉnh tỷ lệ góp vốn, với điều kiện phải kiểm toán sổ sách và khối lượng công việc xác định sự chính xác và hợp lệ. CPL cũng nhân nhượng việc sử dụng công ty kiểm toán trong nước thay vì công ty kiểm toán quốc tế.

Hồng Phát bị cho là vẫn không đồng ý cho kiểm toán khối lượng công việc thực tế và định giá đất. Điều này bị CPL đánh giá là “khá khó hiểu”, khi tại các cuộc họp với các bộ, ban, ngành, Hồng Phát luôn nói “khẳng định muốn tiếp tục thực hiện thành lập Liên doanh, tuân thủ phán quyết”.

Sự việc nêu trên đã khiến các bộ, ban, ngành nhiều năm nay “đau đầu” xử lý tìm cách gỡ rối. Mời bạn đọc đón đọc kỳ sau. 

Theo đại diện CPL, sau khi có được sổ đỏ, Hồng Phát nghi ngờ năng lực tài chính của CPL không thể thực hiện dự án 140 triệu USD. Để làm rõ chuyện này, ngày 30/1/2018, CPL gửi Hồng Phát và các cơ quan chức năng Công văn có đính kèm thư của Ngân hàng Hồng Kông và Thượng Hải xác nhận nguồn lực tài chính của CPL thông qua hạn mức tín dụng và các tài khoản duy trì. Đến lúc này, Hồng Phát bị cho là lại xoay sang... nghi ngờ những con số trong công văn của hai ngân hàng nói trên.